In het najaar gaat het cursustraject Onderwijshuisvesting en de aan onderwijshuisvesting gerelateerde onderwerpen opnieuw van start. Het totale cursusaanbod is ontwikkeld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in samenwerking met de PO-Raad en de Stichting Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang en bestaat nog uit drie verschillende cursussen:
- Modelverordening voorzieningen onderwijshuisvesting en stichten, Deze is al gestart.
- Stichten, instandhouden en opheffen scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs
- Doordecentralisatie en verordening materiële en financiële gelijkstelling
- Maatschappelijke voorzieningen: inhoudelijke samenwerking en samenwerking in de huisvesting.
In de eerste twee cursussen wordt ingegaan op het stichten en opheffen van scholen en het bekostigen van de voorzieningen huisvesting onderwijs. Uitgangspunt van het cursusaanbod is het wettelijk kader en voor de voorzieningen huisvesting onderwijs wordt daarbij ook de relatie gelegd met de modelverordening ‘voorzieningen huisvesting onderwijs’ van de VNG. Tijdens de cursussen wordt ingegaan op de verschillende rollen en verantwoordelijkheden van de gemeente en het schoolbestuur voor het stichten, bekostigen en instandhouden van de voorzieningen onderwijshuisvesting. Vanuit de theoretische benadering wordt aan de hand van casuïstiek en inbreng van de eigen praktijksituaties van de cursisten ingegaan op de mogelijkheden voor lokaal maatwerk. Ook wordt ingegaan op gesignaleerde knelpunten vanuit de dagelijkse praktijk.
In het gehele cursusaanbod wordt ingegaan op de gescheiden rol en verantwoordelijkheden van de gemeente en het schoolbestuur voor de voorzieningen onderwijshuisvesting. Daarnaast wordt, mede op basis van casuïstiek en inbreng van de eigen praktijksituaties van de cursisten, ingegaan op de mogelijkheden voor lokaal maatwerk en oplossing voor vragen vanuit de dagelijkse praktijk.
Modelverordening voorzieningen onderwijshuisvesting en stichten, instandhouden en opheffen scholen voor primair onderwijs
Deze driedaagse cursus is al gestart.
Stichten, instandhouden en opheffen scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs
Dit is een ééndaagse cursus die één keer landelijk plaatsvindt op:
31 januari 2013 in Utrecht.
De deelnamekosten bedragen € 399 per persoon ex.19% btw.
Doordecentralisatie en financiële materiële gelijkstelling (één dag)
Deze ééndaagse cursus wordt twee keer regionaal gehouden op:
7 februari 2013 in Amersfoort (Deze cursus is vol)
14 februari 2013 in Eindhoven.
De deelnamekosten bedragen € 399 per persoon ex.19% btw.
Maatschappelijke voorzieningen: inhoudelijke samenwerking en samenwerking in de huisvesting (twee dagen)
Dit is een tweedaagse cursus die één keer landelijk plaatsvindt op:
7 en 21 maart in 2013 in Utrecht.
De deelnamekosten bedragen € 699 per persoon ex.19% btw.
Kortingsregeling
Wanneer u deelneemt aan meer dan één cursus van het cursusaanbod Onderwijshuisvesting komt u in aanmerking voor de volgende kortingsregeling:
- Deelname aan twee cursussen: 10% korting op de tweede cursus
- Deelname aan drie cursussen: 20% korting op de derde cursus
- Deelname aan vier cursussen: 30% korting op de vierde cursus
De korting is van toepassing op de persoon, niet op de organisatie.
Inschrijving en bevestiging
Via deze link kunt u zich aanmelden voor deelname. U ontvangt ongeveer een week voor aanvang van de desbetreffende cursus per e-mail een bevestiging van deelname en een routebeschrijving. Uw inschrijving is bindend. Registratie in verband met WBP is aangemeld bij het CBP 24-7-2002, onder meldingsnummer m-1026707.
Modelverordening voorzieningen onderwijshuisvesting en stichten, instandhouden en opheffen scholen voor primair onderwijs
Deze cursus behandelt de procedures die moeten worden gevolgd voor het stichten en opheffen van scholen voor primair onderwijs en behandelt de modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs. De cursus volgt de opbouw van de modelverordening ‘Voorzieningen Huisvesting Onderwijs’ van de VNG en bespreekt de achtergronden van de diverse artikelen. Daarbij wordt gewezen op de mogelijkheid om op lokaal niveau eigen keuzes te maken. In deze cursus wordt in principe aan alle artikelen van de modelverordening en de bijlagen die van belang zijn voor alle onderwijssectoren aandacht besteed. Daarnaast wordt op het onderdeel capaciteit en ruimtebehoefte specifiek ingegaan op het primair onderwijs. De onderdelen capaciteit en ruimtebehoefte (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs komen terug in de tweede cursus.
Inhoud
Doel
Docenten
Doelgroep
Data en locaties
Kosten
Inhoud
Deze cursus bestaat uit drie cursusdagen. De inhoud is opgebouwd volgens het stramien van de modelverordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs van de VNG. Tijdens de cursusdagen wordt aandacht besteed aan:
- de ontwikkelingen rond de verantwoordelijkheden voor het bekostigen van onderwijshuisvesting tussen gemeente en schoolbesturen;
- het stichten en opheffen van scholen voor primair onderwijs;
- de opbouw van de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting;
- de formele aspecten van de verordening voor de gemeente en de schoolbesturen van het primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs;
- de berekening van de capaciteit en ruimtebehoefte voor de scholen van het primair onderwijs;
- het bewegingsonderwijs.
Doel
Informatie geven over:
- de procedures in de verordening, het realiseren van voorzieningen in de onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs, het (voortgezet) speciaal en het voortgezet onderwijs en de taak van de gemeente en de schoolbesturen daarbij;
- de te volgen procedures (intern en extern), de beoordeling van ingediende aanvragen, het proces van besluitvorming en uitvoering van het besluit en de relatie met de Algemene wet bestuursrecht;
- de overeenkomsten en verschillen tussen de voorzieningen in de onderwijshuisvesting die kunnen worden aangevraagd op grond van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs;
- de (mogelijke) gevolgen van onderwijskundige ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting voorzieningen;
- de mogelijkheden voor een eigen gemeentelijk beleid;
- de jurisprudentie en de recente ontwikkelingen.
Docenten
De cursussen worden gegeven door de heer S.K. Satter, voormalig senior beleidsmedewerker onderwijshuisvesting bij diverse gemeenten en de heer B. Lamers, beleidsmedewerker bij de gemeente Utrecht. Beiden zijn als parttime docent verbonden aan het Congres- en Studiecentrum VNG.
Doelgroep
De cursus Modelverordening voorzieningen onderwijshuisvesting is bedoeld voor (beleids)medewerkers bij gemeenten, schoolbesturen en ondersteuningskantoren die:
- sinds kort (mede)verantwoordelijk zijn voor de beleidsontwikkeling onderwijshuisvesting en / of het uitvoeren van het beleid en
- meer achtergrondinformatie willen over de gemeentelijke en schoolbestuurlijke verantwoordelijkheid voor het bekostigen van de voorzieningen in de onderwijshuisvesting.
Ook medewerkers van scholenbouwers en architecten die een rol spelen in de onderwijshuisvesting kunnen aan de cursus deelnemen. 
Data en locaties
Voor deze cursus kunt u zich niet meer inschrijven. De eerste cursusdag is reeds geweest
Kosten
De deelnamekosten voor deze cursus bedragen € 999 exclusief 19% btw.
U ontvangt vooraf een factuur voor de deelnamekosten.
NB: Wanneer u deelneemt aan meer dan één cursus van het cursusaanbod Onderwijshuisvesting komt u in aanmerking voor de volgende kortingsregeling:
- Deelname aan twee cursussen: 10% korting op de tweede cursus
- Deelname aan drie cursussen: 20% korting op de derde cursus
- Deelname aan vier cursussen: 30% korting op de vierde cursus
De korting is van toepassing op de persoon, niet op de organisatie. 
Annulering
Wilt u uw aanmelding annuleren of wijzigen dan kunt u dat doen door opnieuw in te loggen en via historie uw aanmelding te wijzigen of te annuleren. Bij verhindering kan uw plaats worden ingenomen door een vervanger. Kosteloze annulering is alleen mogelijk tot 15 dagen voor de (eerste dag van de) cursus.
Stichten, instandhouden en opheffen scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs
Deze cursus geeft een schets van de ontwikkelingen rond het stichten en opheffen van scholen in het (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs en behandelt het berekenen van de ruimtebehoefte en de aanvullende capaciteit van deze scholen. Van de modelverordening voorziening huisvesting onderwijs worden uitsluitend behandeld die onderdelen die specifiek op de schoolgebouwen van het (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs betrekking hebben. Deze additionele cursus is alleen te volgen in aansluiting op de cursus modelverordening voorzieningen onderwijshuisvesting of in de situatie dat u op de hoogte bent van de opbouw en uitgangspunten van de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs.
Inhoud
Docent
Doelgroep
Datum en locatie
Kosten
Inschrijving en bevestiging
Inhoud
Deze cursusdag behandelt de voorzieningen in de onderwijshuisvesting in relatie tot:
1. De Wet op de expertisecentra:
- stichten en opheffen van scholen (voortgezet) speciaal onderwijs in relatie met het spreidingsplan en de verbrede toelating;
- het berekenen van de ruimtebehoefte;
- het bewegingsonderwijs (voortgezet) speciaal onderwijs.
2. De Wet op het voortgezet onderwijs:
- stichten en opheffen van scholen en nevenvestigingen voortgezet onderwijs;
- het scholenplan;
- de opbouw van het voortgezet onderwijs;
- het praktijkonderwijs en het leerwegondersteunend onderwijs;
- het berekenen van de ruimtebehoefte;
- het bewegingsonderwijs.

Docent
De cursus wordt gegeven door de heer S.K. Satter, voormalig senior beleidsmedewerker onderwijshuisvesting bij diverse gemeenten en als parttime docent verbonden aan het Congres- en Studiecentrum VNG. 
Doelgroep
De cursus Onderwijshuisvesting (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs is bedoeld voor medewerkers bij gemeenten, schoolbesturen en ondersteuningskantoren die:
- (mede)verantwoordelijk zijn voor de beleidsontwikkeling onderwijshuisvesting en het uitvoeren van het beleid
- meer achtergrondinformatie willen over de gemeentelijke en schoolbstuurlijke verantwoordelijkheid voor het bekostigen van de voorzieningen in de onderwijshuisvesting.
en is uitsluitend te volgen na afronding van de cursus Modelverordening voorzieningen onderwijshuisvesting of wanneer u op de hoogte bent van de opbouw en uitgangspunten van de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting.
Ook medewerkers van scholenbouwers en architecten die een rol spelen in de onderwijshuisvesting kunnen aan de cursus deelnemen.
Datum en locatie
31 januari 2013 De Witte Vosch in Utrecht.
Kosten
De deelnamekosten voor deze cursus bedragen € 399 exclusief 19% btw. U ontvangt vooraf een factuur voor de deelnamekosten.
NB: Wanneer u deelneemt aan meer dan één cursus van het cursusaanbod Onderwijshuisvesting komt u in aanmerking voor de volgende kortingsregeling:
- Deelname aan twee cursussen: 10% korting op de tweede cursus
- Deelname aan drie cursussen: 20% korting op de derde cursus
- Deelname aan vier cursussen: 30% korting op de vierde cursus
De korting is van toepassing op de persoon, niet op de organisatie.
Inschrijving en bevestiging
Via deze link kunt u zich aanmelden voor deelname. U ontvangt ongeveer een week voor de cursus per e-mail een bevestiging van deelname en een routebeschrijving. Uw inschrijving is bindend. Registratie in verband met WBP is aangemeld bij het CBP 24-7-2002, onder meldingsnummer m-1026707.
Annulering
Wilt u uw aanmelding annuleren of wijzigen dan kunt u dat doen door opnieuw in te loggen en via historie uw aanmelding te wijzigen of te annuleren. Bij verhindering kan uw plaats worden ingenomen door een vervanger. Kosteloze annulering is alleen mogelijk tot 15 dagen voor de cursus.
Doordecentralisatie en financiële materiële gelijkstelling
Doordecentralisatie heeft te maken met de relatie gemeente – bevoegd gezag. Dit onderwerp komt steeds meer in de belangstelling te staan. Is het wenselijk dat de gemeente een jaarlijkse vergoeding voor het bekostigen van de voorzieningen huisvesting onderwijs aan het bevoegd gezag beschikbaar stelt met als gevolg dat de jaarlijkse aanvraagprocedure vervalt? Is doordecentralisatie het gedroomde ‘ei van Columbus’? Of zijn er aan doordecentralisatie voor zowel gemeenten als bevoegde gezagsorganen risico’s verbonden? Bij het behandelen van dit onderdeel wordt ingegaan op de mogelijkheden van doordecentralisatie en aandacht besteed aan de gevolgen van een keuze tot doordecentralisatie voor zowel de gemeenten als de schoolbesturen.
Op het moment dat gemeenten uitgaven aan het onderwijs willen doen zijn zij gebonden aan een wettelijk kader. Het maakt daarbij verschil of de gemeente het openbaar onderwijs al of niet verzelfstandigd heeft. Is de gemeente bevoegd gezag van het openbaar onderwijs dan is sprake van integraal bestuur en geldt de ‘overschrijdingsregeling’. Heeft de gemeente het openbaar onderwijs verzelfstandigd dan kan de gemeente geen uitgaven doen aan het onderwijs zonder dat er een wettelijke regeling aan ten grondslag ligt. In het middagdeel wordt ingegaan op de gevolgen van beide keuzes voor de dagelijkse praktijk.
Docent
Doelgroep
Data en locaties
Kosten
Inschrijving en bevestiging
Docent
De cursus wordt gegeven door de heer S.K. Satter, voormalig senior beleidsmedewerker onderwijshuisvesting bij diverse gemeenten en als parttime docent verbonden aan het Congres- en Studiecentrum VNG.
Doelgroep
De cursus Doordecentralisatie en financiële materiële gelijkstelling is bedoeld voor medewerkers bij gemeenten, schoolbesturen en ondersteuningskantoren die:
- (mede)verantwoordelijk zijn voor de beleidsontwikkeling onderwijshuisvesting en onderwijsfinanciering het uitvoeren van het beleid
- meer achtergrondinformatie willen over de gemeentelijke en schoolbestuurlijke verantwoordelijkheid bij doordecentralisatie en aanvullende onderwijsbekostgihging door de gemeente.
Voor medewerkers van scholenbouwers en architecten die een rol spelen in de onderwijshuisvesting kan het ochtenddeel van belang zijn
Data en locaties
7 februari 2013 NH-hotel in Amersfoort
(Deze cursus is vol)
14 februari 2013 Pullman Cocagne in Eindhoven
Kosten
De deelnamekosten voor deze cursus bedragen € 399 exclusief 19% btw. U ontvangt vooraf een factuur voor de deelnamekosten.
NB: Wanneer u deelneemt aan meer dan één cursus van het cursusaanbod Onderwijshuisvesting komt u in aanmerking voor de volgende kortingsregeling:
- Deelname aan twee cursussen: 10% korting op de tweede cursus
- Deelname aan drie cursussen: 20% korting op de derde cursus
- Deelname aan vier cursussen: 30% korting op de vierde cursus
De korting is van toepassing op de persoon, niet op de organisatie.
Inschrijving en bevestiging
Via deze link kunt u zich aanmelden voor deelname. U ontvangt ongeveer een week voor de cursus per e-mail een bevestiging van deelname en een routebeschrijving. Uw inschrijving is bindend. Registratie in verband met WBP is aangemeld bij het CBP 24-7-2002, onder meldingsnummer m-1026707.
Annulering
Wilt u uw aanmelding annuleren of wijzigen dan kunt u dat doen door opnieuw in te loggen en via historie uw aanmelding te wijzigen of te annuleren. Bij verhindering kan uw plaats worden ingenomen door een vervanger. Kosteloze annulering is alleen mogelijk tot 15 dagen voor de cursus.
Maatschappelijke voorzieningen: inhoudelijke samenwerking en samenwerking in de huisvesting.
Maatschappelijke voorzieningen zoeken steeds meer mogelijkheden om te komen tot inhoudelijke samenwerking, zowel onderling als met het onderwijs. Wat zijn de aandachtspunten bij het zoeken naar inhoudelijke samenwerking? Naast de inhoudelijke samenwerking speelt ook de huisvesting een rol. Is het noodzakelijk alle voorzieningen onder één dak te huisvesten, of kunnen de organisaties afzonderlijk gehuisvest blijven. En hoe kom ik tot een gezamenlijke huisvesting. Op de eerste dag wordt aandacht besteed aan de partners die in aanmerking komen voor de samenwerking en de relatie tussen brede school en multifunctionele accommodatie. De tweede dag behandelt de aandachtspunten en het proces van aanbesteding, beheer en exploitatie van het maatschappelijk vastgoed.
Eerste cursusdag
Tweede cursusdag
Docenten
Doelgroep
Voorkennis
Data en locatie
Kosten
Inschrijving en bevestiging
Eerste cursusdag: Samenwerking met partners en de relatie tussen brede school, multifunctionele accommodatie en maatschappelijk vastgoed
Onderwijshuisvesting wordt in steeds sterkere mate gezien als één van de pijlers bij de ontwikkeling van het onderwijs- en jeugdbeleid. Dit betekent dat gemeenten en schoolbesturen steeds meer mate streven naar een inhoudelijke samenwerking met meerdere partners. Daarbij speelt de vraag: moet onderwijs resp. een schoolgebouw een gebiedsfunctie vervullen gedurende de periode van acht uur tot zes uur en zo ja, welk aanbod is voor het gebied dan noodzakelijk/wenselijk. Eén van de gevolgen van deze ontwikkeling is dat bij het ontwikkelen van een schoolgebouw wordt gekeken naar zowel de inhoudelijke samenwerking met mogelijke partners, als naar het ontwikkelen van gezamenlijke huisvesting. De inhoudelijke samenwerking heeft dan betrekking op het ontwikkelen van een zogenaamde ‘Brede school’ (het verzorgen van een breed inhoudelijk aanbod).
De samenwerking kan worden versterkt in een gezamenlijke huisvesting, de multifunctionele accommodatie. Maar wie zijn dan de partners in de samenwerking en wie heeft belang bij gezamenlijke huisvesting in een multifunctionele accommodatie? En hoe komt u dan tot een multifunctionele accommodatie en hoe wordt deze samenwerking vormgegeven?
Het solitaire schoolgebouw geeft gemeenten en schoolbesturen helderheid over de rol en verantwoordelijkheden bij het beheer en de exploitatie van het schoolgebouw. Solitaire schoolgebouwen krijgen in steeds sterkere mate een bredere functie en worden gezien als een accommodaties die behoort tot het (gemeentelijk) maatschappelijk vastgoed. Het speelveld ‘maatschappelijk vastgoed’ omvat echter niet alleen gemeentelijke gebouwen, maar ook gebouwen die eigendom zijn van schoolbesturen, welzijnsorganisaties, de woningcorporatie, de projectontwikkelaar etc. Op de genoemde onderdelen wordt in de eerste cursusdag ingegaan.
Doelen
Inzicht geven in de:
- partners die in aanmerking komen voor de inhoudelijke samenwerking (onder andere onderwijs, peuterspeelzaal, kinderopvang, buitenschoolse opvang, bibliotheek, welzijn);
- aandachtspunten (overeenkomsten en verschillen) die een rol spelen bij het vertalen van de inhoudelijke samenwerking in een multifunctionele accommodatie. Hierbij wordt ingegaan op de eigen verantwoordelijkheden van de verschillende partners (onder andere juridisch en financieel);
- de relatie tussen een solitair schoolgebouw, de multifunctionele accommodatie en maatschappelijk vastgoed;
- (on)mogelijkheden om investeren, beheren en exploiteren onder te brengen bij externe partners.

Tweede cursusdag: Aanbesteding, beheer en exploitatie van maatschappelijk vastgoed
Aanbesteden, beheren en exploiteren van schoolgebouwen is primair de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. De ontwikkeling van solitair schoolgebouw naar multifunctionele accommodatie betekent dat er meerdere partners bij het ontwikkelen, aanbesteden en exploiteren van een gebouw betrokken zijn. Dit heeft tot gevolg dat keuzes moeten worden gemaakt. Want wie is verantwoordelijk voor de aanbesteding, of zijn er meerdere opdrachtgevers? Wie is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie? Wordt deze taak ondergebracht bij een gezamenlijke stichting, of wordt één van de partners verantwoordelijk voor beheer en exploitatie? Is aanbesteden, beheren en exploiteren van een schoolgebouw wel de primaire taak van een schoolbestuur, of kunnen hiervoor beter derden worden ingeschakeld. Welke keuzes zijn er te maken bij de Vragen waarop de tweede dag wordt ingegaan.
Doelen
Inzicht geven in de:
- verschillende mogelijkheden van aanbesteden, van traditionele tot innovatieve aanbesteding;
- gevolgen van gemaakte vorm van aanbesteding voor het beheer en de exploitatie van een multifunctionele accommodatie (onder andere het toerekenen van kosten van beheer en exploitatie);
- mogelijke contractvormen (onder andere beheersstichting en Vereniging van Eigenaren).
Tijdens deze module worden de volgende handreikingen toegelicht:
- de ‘Handreiking BSO in bestaande school’
- het rekenmodel ‘Rekenen aan schoolgebouwen’.

Docenten
- de heer S.K. Satter, voormalig senior beleidsmedewerker onderwijshuisvesting bij diverse gemeenten en als parttime docent verbonden aan het Congres- en Studiecentrum VNG
- de heer mr. J. Schraven, hoofd Stichting Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang en als parttime docent verbonden aan het Congres- en Studiecentrum VNG.

Doelgroep
De cursus is bedoeld voor verantwoordelijken op het gebied van huisvesting en de inhoudelijke samenwerking en voor allen die belang hebben bij verantwoorde keuzes bij het aanbesteden, beheren en exploiteren van een multifunctionele accommodatie:
- gemeenteambtenaren (onderwijshuisvesting, RO/stedenbouw/vastgoed, welzijn)
- medewerkers van schoolbesturen
- medewerkers van ondersteuningskantoren
- medewerkers van woningcorporaties
- scholenbouwers
- architecten.

Voorkennis
Kennis van de gescheiden verantwoordelijkheden van gemeente en het schoolbestuur op het gebied van onderwijshuisvesting wordt aanwezig verondersteld.
Data en locatie
7 en 21 maart in 2013 De Witte Vosch in Utrecht
Kosten
De deelnamekosten voor deze cursus bedragen € 699 exclusief 19% btw. U ontvangt vooraf een factuur voor de deelnamekosten.
NB: Wanneer u deelneemt aan meer dan één cursus van het cursusaanbod Onderwijshuisvesting komt u in aanmerking voor de volgende kortingsregeling:
- Deelname aan twee cursussen: 10% korting op de tweede cursus
- Deelname aan drie cursussen: 20% korting op de derde cursus
- Deelname aan vier cursussen: 30% korting op de vierde cursus
De korting is van toepassing op de persoon, niet op de organisatie.
Inschrijving en bevestiging
Via deze link kunt u zich aanmelden voor deelname. U ontvangt ongeveer een week voor aanvang van de cursus per e-mail een bevestiging van deelname en een routebeschrijving. Uw inschrijving is bindend. Registratie in verband met WBP is aangemeld bij het CBP 24-7-2002, onder meldingsnummer m-1026707.
Annulering
Wilt u uw aanmelding annuleren of wijzigen dan kunt u dat doen door opnieuw in te loggen en via historie uw aanmelding te wijzigen of te annuleren. Bij verhindering kan uw plaats worden ingenomen door een vervanger. Kosteloze annulering is alleen mogelijk tot 15 dagen voor de (eerste dag van de) cursus.